-  Đặt Báo Quảng Trị làm trang chủ

 
 
 
    Giới thiệu    Đặt báo    Nhạc Quảng Trị    Góp ý gửi tòa soạn   Tìm Kiếm      Đăng Ký -   Đăng Nhập  
 
 
..::Trang nhất » Phóng sự, bút ký » Chi tiết ::..
Đông Hà - bình dị những làng, thênh thang góc phố

Ngày cập nhật: 16/03/2013 4:22:12 SA

(QT) - ...Thật tình cờ, nơi tôi ngồi làm việc hôm nay, những lúc rỗi rãi nhìn qua tấm cửa kính phía sau lưng hay khi lững thửng thả bộ xuống tầng một, chạm vào tầm mắt là ngút ngàn màu xanh cây cọ dầu bung những cành lá tốt tươi quanh tấm thân xù xì thành một hình cầu, mạnh và đẹp như nét phác thảo của một họa sĩ tài hoa. Chen giữa hàng hàng thẳng tắp, miên man màu xanh cọ dầu là những ngôi nhà lô xô mái ngói, vuông vắn hình khối, trầm trầm sắc màu, nhẫn nại tạo nên phong cách của người dân khu đô thị mới Đông Hà (Quảng Trị), đa cảm mà vẫn rắn rỏi, sôi nổi mà vẫn giữ được cái sâu lắng, an hòa. Những lúc ngắm khung cửa ngõ nhà ai vừa mới mở buổi sáng mai, người mẹ bế con lên xe, người bố chăm chắm chở con đi, cánh cửa vang một tiếng kẽo kẹt trước khi khép lại, tự dưng tôi nhận thấy cái phức điệu của đời thường quen thuộc lắm...

Nói thật tình cờ vì chưa bao giờ trong đời, tôi lại hình dung có ngày mình lại ngồi làm việc trong một công sở khang trang, bề thế, tọa lạc ngay trên một nơi mà vài chục năm trước đây thôi, còn thâm u, hoang vắng, mới nhắc đến đã quan ngại lòng người. 

Một góc khu đô thị mới Đông Hà


Trong những lần chuyện trò, ông Ân, người quen cũ của tôi, một "pho biên niên sử" của vùng đất này vẫn luôn thắc mắc, rằng từ xa xưa, sách Phủ biên tạp lục của Lê Quý Đôn đã cho hậu thế biết rằng, vùng đất xung quanh Đông Hà thời bấy giờ dân cư khá đông đúc, làng mạc khá trù phú chứ không như các làng xã phía trên Cam Lộ dân cư thưa thớt, có phần đìu hiu: “Từ Cam Lộ theo sông đi xuống, qua các xã Thượng Độ, Nham Giang, Thuận Đức, Thiết Phủ, đường rất hiểm dốc, bên hữu đường đều là rừng núi, trèo non lội suối nửa ngày thì đến xã Đông Hà, mới thấy đất bằng phẳng, có đông dân cư...”. Vậy can cớ gì cho đến hôm nay, dọc theo trục đường Hùng Vương qua khu công nghiệp Nam Đông Hà, nơi được xem như một điểm nối với Dinh Cát (Ái Tử) song song với đường thiên lý Bắc- Nam thuở xa xưa ấy, khu dân cư mới đã được hình thành mà vẫn chưa ấm hơi người...

Tôi hiểu được cái nóng sốt của ông Ân ngay từ trong ý nghĩ. Đông Hà trước sau vẫn là đất lành, đất làm ăn, đất giao thương, đất phát lộc. Bên cạnh cái ồn ả, tấp nập của phố xá, vẫn có những khoảng lặng với những mái nhà, những khu vườn ẩn nhẫn giữa tre trúc, cọ dầu, hồ nước, rừng cây như ở khu đô thị mới chừ đây. Cũng phải nhắc lại một chút đặc điểm khá độc đáo và thú vị của Đông Hà so với những đô thị khác dọc dải đất miền Trung này, đó là trước khi đô thị được hình thành, dân cư phần lớn trên địa bàn vốn cư trú ở các làng quê, quây quần nhau lại mà thành phố, thành xá. Chất làng quê đôn hậu, thiệt thà có lẽ vì thế đã lấn át chất kẻ chợ, chất thị thành cho đến tận bây giờ.

Đông Hà giờ đây đã trở thành một thành phố trẻ năng động. Các khu dân cư, các khu, cụm công nghiệp, đô thị mới đã hình thành; làng lúa, làng hoa vẫn tươi tắn sắc màu đôi bờ sông Hiếu. Nghị quyết 01-NQ/TU của Ban Thường vụ Thành ủy về giải phóng mặt bằng xây dựng hạ tầng kỹ thuật đô thị đang tiếp tục được triển khai tích cực và đem lại kết quả bước đầu rất quan trọng. Nhân bước vào năm mới 2013, thạc sĩ Nguyễn Văn Hùng, UVTV Tỉnh ủy, Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Đông Hà đã một lần nữa khẳng định "Quyết tâm cao và trách nhiệm lớn" của cả hệ thống chính trị, của nhân dân Đông Hà trong việc chung tay xây dựng thành phố thân yêu của mình ngày càng văn minh, giàu đẹp.

Sống ở Đông Hà đã lâu, tôi để ý thấy dù có thời khắc thật náo nhiệt như trong các dịp tổ chức lễ hội văn hóa- du lịch Nhịp cầu xuyên Á, hay cuồn cuộn, hăm hở như dịp chợ hoa xuân nhóm họp hàng năm...chưa bao giờ cư dân thành phố lại trải lòng sống tận cùng, nhiệt huyết với những cuộc vui bất tận. Dù gì thì gì, chỉ cần trời chực ngả về khuya, Đông Hà đã lấy lại ngay được cái vẻ trầm lặng, khoan thai, đĩnh đạc, thanh bình; đường phố bấy giờ thưa vắng người qua, những hàng cây im ắng mơ giấc mơ thư nhàn và cả không gian thấm đẫm mùi hoa lộc vừng vào tận từng con ngõ...

Kể từ khi người Pháp mở thông đường sắt Bắc- Nam (năm 1927), đường số 1 (năm 1923) và đường số 9 (năm 1904) đi qua vùng Đông Hà và đặc biệt là sự ra đời thị trấn Đông Hà (năm 1929) đã thu hút thêm nhiều nhà tư sản, thực dân cũng như những tư thương người Hoa, người Việt vào kinh doanh, buôn bán. Chỉ tính riêng số công nhân đường sắt ở Đông Hà vào năm 1912 đã lên tới 553 người. Chính lực lượng thương gia, doanh nhân, chủ sản xuất, công nhân làm thuê đã cùng với một bộ phận đông đảo nông dân sinh sống và sản xuất nông nghiệp, nghề thủ công, nghề phụ khác ở các xã đã tạo nên một diện mạo mới cho đô thị Đông Hà buổi sơ khai.

Sau ngày nước nhà thống nhất, vào năm 1976 Đông Hà đã đón nhận và di chuyển một bộ phận dân cư gồm 376 hộ với 2.594 nhân khẩu ở bãi cát Diên Sanh, Hải Lăng đi xây dựng vùng kinh tế mới ở phía tây nam huyện Gio Linh lập nên xã Quảng Tân vào ngày 13/8/1976, trực thuộc thị xã Đông Hà; đại bộ phận còn lại trên 4.000 nhân khẩu di chuyển ra Đông Hà cùng với dân của làng Đại An, một bộ phận của làng Đại Áng (thuộc xã Triệu Lương, huyện Triệu Phong) lập thành Tiểu khu 5.

Gia đình ông Ân nằm trong số những hộ gia đình từ trảng cát nóng bỏng Diên Sanh chọn Đông Hà làm nơi lập nghiệp, hòa nhập thành cư dân đô thị Đông Hà cũng đã ngót nghét gần 40 năm rồi. Bây giờ, tóc đã pha sương, ngồi trò chuyện với tôi trong căn nhà khang trang, ấm cúng giữa lòng khu đô thị mới, ông Ân vẫn không khỏi rưng rưng xúc động. Ngày đó, nơi ông đang ở đây, cây cỏ lút đầu người. Nhà nhà cách nhau cả một quãng vắng miên man đồi hoang, sỏi đá, sim mua. Dưới đất, đạn bom dày đặc. Trên mặt đất, dây kẻm gai giăng như mắc cửi. Nhà dựng tạm bằng những tấm tôn lỗ chỗ vết đạn, thưng che bằng những tấm ghi sắt, thùng đựng nước là vỏ bom Mỹ, giường nằm là những tấm thanh giằng lấy từ thùng xe quân sự GMC...Trên vùng đất mới, gia đình ông Ân cũng như nhiều gia đình khác chọn nghề nông để mưu sinh. Ngày khai hoang trên đất sỏi đá, đêm nằm gác tay lên trán, nghe gió Lào ràn rạt thổi qua những ngôi nhà trống trải, cuộc sống thuở đất nước mới hòa bình gian khó vậy đó, nhưng ai cũng có một niềm tin về ngày mai, ai cũng thuộc nằm lòng bài ca “Đông Hà- thành phố tương lai” với tất cả sự kỳ vọng, gửi gắm, dù biết rằng, để đất này trở thành thành phố, phải cần cả một lộ trình dài thăm thẳm...

Có lẽ, yếu tố góp phần làm nên cốt cách của cư dân Đông Hà thuở đó, cần cù mà không lam lũ, nghèo thật là nghèo nhưng vẫn giữ được chất lịch lãm, vén khéo, đó chính là sự học. Một cây đèn dầu trong tay, một tập vở và cây bút, đêm đêm, nơi miền heo hút này, già cũng như trẻ đều quần tụ bên nhau để học chữ. Có lần tôi từ Cam Lộ về tham gia một lớp học chữ trong một mái nhà trống hoác, người ngồi như nêm cối. Tiếng giảng bài của ông giáo già chen lẫn với tiếng côn trùng kêu rỉ rả suốt đêm, chợt nhớ đến những dòng trong bút ký "Rất nhiều ánh lửa" của Hoàng Phủ Ngọc Tường, những tưởng như ông viết riêng cho nơi này: “...Tôi cảm thấy bỡ ngỡ như vừa bắt gặp những điều mới lạ. Tôi thấy tôi bị lôi cuốn vào không khí của một lớp học thật sự, giống như bất kỳ nơi nào trên trái đất này, con người đã từng có một nơi gọi là nhà trường, từ đó nhân loại khởi đầu cuộc hành trình vô tận của nó để đi tới những nền văn minh...”

Bây giờ, nơi ông Ân đang ngồi đây nhìn ra, đã thấy con đường Hùng Vương nối dài lên khu đô thị mới. Những công sở khang trang, bề thế đã được xây dựng nhiều hơn. Dọc những con đường trải nhựa, nhà cửa tư gia đã san sát. Xa kia là hồ bơi, xa nữa là công viên Cọ Dầu, nơi có quán cà phê Trà Sen thật đẹp, bên mép hồ là quán cơm chay rất đông khách. Một bệnh viện mới hiện đại bắt đầu hoàn thiện. Đường 9D đi ngang qua trước khu vườn nhà ông năm xưa, nối thông thương với các nước trên dặm dài xuyên Á. Các con ông qua thời cực nhọc, nhẫn nại thay đổi đời mình bằng sự học nên giờ đây ai cũng phương trưởng. Đất vườn thuở xưa khai hoang phục hóa, ông chia cho các con, bây giờ giáp mặt với trục lộ cả, buôn bán, sinh hoạt đều thuận lợi. Tôi đọc cho ông Ân nghe những câu thơ của nhà thơ Cảnh Trà, ông Ân bảo, hình như nhà thơ viết những dòng này để dành riêng tặng ông:

...xưa là nơi xa lạ
Như của ai đâu, không phải của mình
Giờ chốn ấy cháu con đều đến ở
Từ đại lộ này lộc biếc lại hồi sinh...

Đông Hà giờ đây đã trở thành một thành phố trẻ năng động. Các khu dân cư, các khu, cụm công nghiệp, đô thị mới đã hình thành; làng lúa, làng hoa vẫn tươi tắn sắc màu đôi bờ sông Hiếu. Nghị quyết 01-NQ/TU của Ban Thường vụ Thành ủy về giải phóng mặt bằng xây dựng hạ tầng kỹ thuật đô thị đang tiếp tục được triển khai tích cực và đem lại kết quả bước đầu rất quan trọng. Nhân bước vào năm mới 2013, thạc sĩ Nguyễn Văn Hùng, UVTV Tỉnh ủy, Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Đông Hà đã một lần nữa khẳng định "Quyết tâm cao và trách nhiệm lớn" của cả hệ thống chính trị, của nhân dân Đông Hà trong việc chung tay xây dựng thành phố thân yêu của mình ngày càng văn minh, giàu đẹp.

Đi qua Đông Hà là đi qua những làng thôn bình dị, những góc phố lộng gió, rồi ra, ta sẽ bắt gặp những con người mọi miền quê về đây lập nghiệp mang theo cái thương khó, kiệm cần để xây dựng quê hương mới. "Đất lành chim đậu" và chính cái thương khó, kiệm cần đó đã làm cho đất nở hoa...

                                                            Bài, ảnh: ĐÀO TÂM THANH

Lần xem: 924  Gửi phản hồi  Quay lại!

CÁC TIN KHÁC
  Dân ca Pa Kô, đôi điều trăn trở
  Đông Hà phố
  Vượt qua "lời nguyền hiến máu"
  Đất thiêng Côn Đảo (Bài cuối)
  Đất thiêng Côn Đảo (Bài 2)
  Đất thiêng Côn Đảo (Bài 1)
  “Bàn thắng” cho thể chất trẻ em
  Đón Tết té nước trên đất Lào
  Đi đo dòng nước vơi đầy
Đóng  Xây dựng nông thôn mới 2013

  
Đóng  Tin, bài mới cập nhật
  
Đóng  Lượt truy cập
  
 
 

BÁO QUẢNG TRỊ ĐIỆN TỬ
Giấy phép xuất bản số 129/GP - TTĐT ngày 29/8/2013 của Cục QL Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử - Bộ Thông tin và Truyền thông
Tổng biên tập: Trương Đức Minh Tứ
Tòa soạn và Trị sự:
số 297, đường Hùng Vương (nối dài), phường Đông Lương, thành phố Đông Hà, tỉnh Quảng Trị
ĐT: (053).3.852528 - 3.853418 - 3.851615 - Fax: (053) 3.851615 -3.853418 * Website: www.baoquangtri.vn  Email: baoquangtri@gmail.com
Thiết kế bởi Trung Tâm CNTT & TT Quảng Trị