Từ sâu thẳm rong rêu


Ngày cập nhật: 11/09/2021 06:56:39

(QTO) - Chiến tranh đã đi qua nhưng trên khắp các biền bãi, vườn nhà, ruộng đồng làng tôi vẫn còn sót lại chi chít những hố bom. Nơi ấy, từ những vũng nhỏ đầm lầy sẽ là những thế giới khác. Thế giới của muôn vàn loài động thực vật được nương náu và hồi sinh.

 

1. Quanh nhà tôi bây giờ vẫn còn khá nhiều hố bom. Qua năm tháng, chúng không còn sâu hoắm, nhiều bùn rong. Phần thì các thế hệ gia đình đã cùng nhau lấp đất xuống, phần thì những trận lụt, những cơn mưa đã kéo theo một lượng đất cát xung quanh trôi vào, tạo thành những vùng trũng vừa phải, giàu mùn đất và độ ẩm.

 

Ngoại trừ những năm mùa mưa kéo dài, hố bom bì bõm nước và tiếng ếch nhái, ệng oạng kêu ọc ạch suốt đêm ngày, thời gian còn lại, vùng lòng chảo dưới hố bom bao giờ cũng mướt xanh bởi đủ loại rau trái. Nào rau muống, rau thơm, cà, ớt, rồi các loại môn ngứa, môn tím, môn lựu đạn. Những giống môn lá xanh rì, cành nào cành nấy to và chắc nịch.

 

Mùa hè, khi khói bếp của bữa cơm chiều bắt đầu bay lên, mẹ thường sai tôi và chị hai cầm liềm xuống hố bom sau nhà để trảy rau cho lợn. Chúng tôi thường bắt gặp ở đáy hố bom những khóm rau khúc mướt xanh. Đây là loài rau dại, thường mọc ở các chân ruộng, lẫn trong đám rơm rạ, cỏ mục. Mẹ bảo mùa của rau khúc thường là mùa mưa, khi vụ lúa cuối cùng trong năm kết thúc.

 

Thế nhưng, bằng quan sát thực tế của một đứa trẻ quanh năm chăn bò, “trinh sát” hầu hết vùng đất đồng làng thì tôi kết luận, rau khúc mọc quanh năm, mọc bất kể nơi nào. Rau khúc có mặt dưới bờ mương, giữa luống cày, bên chân các ngôi mộ hoặc lẫn giữa đám cỏ may. Đám rau khúc dưới đáy hố bom tôi gặp non nả, mướt xanh, những chiếc cành tỏa ra mập mạp. Tôi chọn lấy một cành mọng nước và chi chít lông tơ, bẻ đôi, nhựa khúc ứa ra lấp loáng đầy tay. Tôi định dùng liềm cắt sạch mấy bụi rau cho vào giỏ nhưng chị hai bảo, thôi, để cây ra hoa và kết hạt, cho mùa sau lòng hồ thêm xanh.

 

2. Con ngõ nhà tôi sâu nhất làng, có hẳn một cây duối to, vài cây mít, cây nhãn. Đầu ngõ còn có một cây bạch đàn thổi rạc rào vào mùa gió nóng. Còn mùa mưa, đường vào nhà nước sẽ bập bềnh một đoạn dài ngay chính giữa, vì đó là cái hố bom to. Nó to đến nỗi nằm vắt qua diện tích đất ba nhà. Phần bên phải nằm trong vườn nhà bà Giáo, phần chính giữa là con đường đi vào nhà tôi, phần còn lại thuộc vườn nhà của mẹ con dì Hóa.

 

Mùa nắng thì không sao, nhưng hễ mùa mưa đến, nước dâng lên, thì bao nhiêu cành mục và lá khô từ vườn nhà hai bên cứ rút hết vào lòng hố, trôi nổi lềnh phềnh. Dì Hóa còn tận dụng hố bom mùa nước nổi để nuôi thêm vịt. Ngày nào cũng thế, mới sáng ra cả nhà tôi đã nghe râm ran tiếng cạp cạp. Thằng Tí đội nón chạy ra, gấp thêm thuyền giấy thả vào, tôi và chị hai hái hoa, lá, dây tóc tiên thả vào, cái hố bom đục ngàu bỗng chốc nên thơ, như cái công viên nước thiếu nhi.

 

3. Những lúc ấy tôi ngồi trên tàu, bập bình bên ngoài ô cửa là những xóm làng, nhà cửa và cánh đồng đang nối đuôi nhau lùi lại? Tàu đang đưa tôi đi xa. Những cánh đồng vào mùa lúa chín trông như biển vàng. Từ cửa sổ toa tàu, mọi cảnh vật cứ dạt ra, nối dài theo hình mặt phẳng. Thế rồi thấp thoáng, nổi lên trên bề mặt ấy là những khóm sen nhỏ nở hồng. Tôi chưa kịp ngắm, nhưng cũng hình dung ra, vì đồng làng quê tôi cũng có những ao sen, hồ sen mini được sinh sôi từ những hố bom như thế.

 

Trước đây, khi ruộng đồng còn hoang sơ, người nông dân còn canh tác thủ công, thì những hố bom hố pháo đa số bị bỏ hoang, làm bãi lầy cho bò lấy chỗ uống nước, cho trâu lấy chỗ tắm đằm sau những giờ cày kéo mệt nhọc. Sau này, cơ giới hóa nông thôn, máy móc về làng, số lượng trâu bò giảm hẳn, con người cũng tính đến hiệu quả kinh tế khi làm ăn nên người ta mới tranh thủ luôn những hố bom.

 

Họ thả vào đó vài nhánh sen, dần dà, sen nhảy khắp hồ, lan sang mương nước, lẫn vào đám cỏ, tạo quang cảnh đồng làng phấp phới đẹp như tranh. Rồi có sen, nước trong hồ lầy cũng mát hơn, lá sen úa tàn rụng xuống, bùn dưới chân sen mủn ra, nơi đây trở thành mái nhà chung cho nhiều loài ốc, cua, cá đồng sinh sống.

 

Từ chiều sâu của vùng lòng chảo đầy rong rêu và lầy lội - như những vết thương của chiến tranh từng lưu lại trên da thịt quê hương - đã và đang tồn tại những thế giới khác. Thế giới của những trò ngụp lặn, đẩy thuyền giấy nuôi ước mơ của trẻ thơ; thế giới tươi xanh của những loài cỏ cây, hoa trái; là chốn nương náu trú ngụ các giống loài thủy sinh như ốc cua, tôm tép, cá đồng…

 

Tưởng chừng đã mắc kẹt, tưởng chừng bị lãng quên, thiên nhiên lại có riêng cho mình con đường gầy dựng mới.

 

Diệu Thông

 Liên hệ - Góp ý  Quay lại!

Bình luận của bạn:

Ảnh CAPTCHA
Nhập mã bảo mật trên
Bình luận bạn đọc (0)

CÁC TIN KHÁC


Trực tuyến





127614063
Copyright 2021 by BÁO QUẢNG TRỊ