“Tưởng rằng đồ thật hóa đồ chơi!”


Ngày cập nhật: 14/05/2022 05:27:30

(QTO) - Câu chuyện về luận án tiến sĩ "Nghiên cứu giải pháp phát triển môn cầu lông cho công chức, viên chức thành phố Sơn La" được chia sẻ nhiều trong những ngày qua. Đây là câu chuyện không mới, bởi lâu nay, chúng ta vẫn bắt gặp nhiều tên đề tài luận án tiến sĩ tương tự như vậy và tính thực chất của những luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ cũng đã được đề cập đến từ lâu. Vậy nhưng, dẫu nói đi nói lại thì câu chuyện này vẫn khiến nhiều người quan tâm, trăn trở và mong muốn có một giải pháp khắc phục để trả lại giá trị thực chất cho những tấm bằng thạc sĩ, tiến sĩ.

 

Trước đó, một bức biếm họa trên Báo Tuổi trẻ về buổi lễ nhận bằng tiến sĩ khiến người xem rất ấn tượng. Bức biếm họa mô tả hình ảnh các tiến sĩ “áo mũ xênh xang”, tay ôm tấm bằng tiến sĩ mà ở đó có tên đề tài đã được bảo vệ thành công như: Cách luộc trứng chín; Mẹo luộc rau vẫn giữ màu xanh; Ăn trứng với rau luộc thế nào cho ngon…Sở dĩ tạo được ấn tượng mạnh đối với người xem, bởi bức biếm đó đã lột tả được phần nào thực chất của câu chuyện bảo vệ luận án tiến sĩ qua cách lựa chọn đề tài. Từ biếm họa ra đời thực, chúng ta không khó để bắt gặp nhiều đề tài rất đơn giản và na ná nhau của các luận án tiến sĩ như: "Nghiên cứu xây dựng một số giải pháp nâng cao chất lượng công tác giáo dục thể chất của Trường Đại học Phú Yên"; "Nghiên cứu lựa chọn giải pháp nâng cao chất lượng công tác giáo dục thể chất cho sinh viên Trường Đại học Hải Phòng"; "Nghiên cứu giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục thể chất cho sinh viên các Trường Đại học tại thành phố Vinh"... Điều đáng quan ngại là những đề tài vô bổ như thế không thiếu trong kho dữ liệu về luận án tiến sĩ và luận văn thạc sĩ.

 

Nói về luận án tiến sĩ "Nghiên cứu giải pháp phát triển môn cầu lông cho công chức, viên chức thành phố Sơn La", Hiệu trưởng Trường Cao đẳng sư phạm Quảng Trị, TS Trương Đình Thăng - thành viên của Hội đồng khoa học liên ngành Tâm lý học - Giáo dục học của Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia (NAFOSTED) - cho rằng, đây thực chất chỉ là một sáng kiến kinh nghiệm. Để đánh giá chất lượng một luận án, cần phải đọc kỹ nội dung chi tiết của nó, nhưng luận án trên ngay từ đề tài đã cho thấy lợi ích mà nó đem lại không xứng tầm với một luận án tiến sĩ. Là người từng làm luận án tiến sĩ ở nước ngoài, theo TS Trương Đình Thăng, để có được một luận án tiến sĩ đạt chất lượng phụ thuộc nhiều yếu tố, trong đó người hướng dẫn và hội đồng thẩm định có vai trò rất quan trọng. Người hướng dẫn có trách nhiệm sẽ định hướng, cố vấn khoa học tốt cho nghiên cứu sinh. Bên cạnh đó, cơ sở đào tạo phải có đủ tiềm lực và uy tín, việc tuyển sinh, tổ chức đào tạo và đánh giá nghiên cứu sinh phải khách quan, nghiêm túc.

 

Bất cứ một đề tài nghiên cứu để làm luận văn, luận án đều phải đáp ứng các tiêu chí về tính cấp thiết của đề tài, tính mới, tính ứng dụng và là một vấn đề đang đặt ra với ngành khoa học đó hoặc với thực tiễn xã hội. Mặc dù quy định là vậy nhưng có một thực tế là nhiều người luôn muốn “xào” lại đề tài cũ để dễ hướng dẫn và dễ làm. Vì để tìm được ý tưởng nghiên cứu mới không đơn giản, nhiều người không làm việc trong các cơ quan nghiên cứu, đào tạo nên xác định vấn đề nghiên cứu lại càng khó. Trong khi đó, vì nhiều nguyên nhân khác nhau, một số người hướng dẫn và cơ sở đào tạo dễ dãi bỏ qua ngay từ khâu chọn đề tài nên mới tạo ra các đề tài luận án gây xôn xao dư luận như đã nêu ở trên. Để hoàn thành đề tài luận văn, luận án đều phải mất rất nhiều thời gian, công sức và phải tìm hiểu rất nhiều các mảng kiến thức từ những nguồn thông tin như luận văn mẫu từ khóa trước, sách, giáo trình tham khảo, văn bản, nghị định và tài liệu không chính thống từ internet…Vì thế, khi hoàn thành nó, người thực hiện sẽ được tìm hiểu và nâng cao kiến thức chuyên ngành của mình. Tuy nhiên, điều này chỉ thực sự cần thiết đối với những người muốn dùng kiến thức đó để phục vụ công việc, phục vụ xã hội.

 

Cha ông ta có truyền thống tôn vinh nhân tài, đề cao những người có học nhưng đó là học thực, kiến thức học được sử dụng để cống hiến cho đất nước và xã hội. Việc xuất hiện “lò ấp” tiến sĩ; “công nghệ” sản xuất tiến sĩ, “tiến sĩ giấy”, “thạc sĩ tiền” đang làm mất đi vị thế cao cả của những người có học vị cao, thực chất và đang ngày đêm cống hiến cho sự phát triển của nước nhà. Nhà thơ Nguyễn Khuyến từng chua chát viết: "Tưởng rằng đồ thật hóa đồ chơi!". Ngẫm lại, việc một số người vì muốn có tấm bằng thạc sĩ, tiến sĩ để phục vụ cho mục đích cá nhân (như làm đẹp hồ sơ, nâng bậc lương, thăng chức) nên cố nghĩ ra những đề tài không xứng tầm rồi bỏ tiền ra để có được nó khiến cho học vị tiến sĩ danh giá trở thành “tiến sĩ giấy”.

 

Rất nhiều luận án bảo vệ “thành công” rồi bỏ xó, có lẽ đến cả tác giả cũng không một lần giở lại, có chăng chỉ các nghiên cứu sinh sau đó tìm để tham khảo, cóp nhặt đưa vào luận án của họ. Nhưng câu chuyện tốn kém, lãng phí khi làm những luận văn, luận án vô bổ chỉ là một khía cạnh nhỏ, sự dễ dãi của các hội đồng, những người có trách nhiệm khi duyệt đề tài mới là vấn đề đáng bàn. Bởi lẽ nếu thực trạng này vẫn cứ tiếp diễn mà không có giải pháp ngăn ngừa sẽ dẫn đến hệ lụy cho cả nền học thuật của đất nước. Chỉ vài cá nhân được lợi qua việc thẩm định đề tài, luận án và cấp bằng tiến sĩ nhưng cái hại gây ra cho xã hội thì vô cùng lớn.

 

Liên quan đến một số đề tài luận án tiến sĩ gây tranh cãi thời gian gần đây, Bộ GD&ĐT cho biết sẽ tiến hành thẩm định theo đúng quy chế hiện hành. Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học Nguyễn Thu Thủy yêu cầu: "Các hội đồng xét duyệt và người hướng dẫn cần nghiêm túc, nghiêm minh, không duyệt những tên đề tài có phạm vi quá hẹp, không đủ tầm của một luận án tiến sĩ, gây dư luận xã hội như đang được lan truyền, đặc biệt là đối với những luận án thuộc lĩnh vực khoa học xã hội và quản lý". Hơn lúc nào hết, dư luận chờ đợi một giải pháp khả thi của ngành GD&ĐT và các đơn vị liên quan để chấn chỉnh dứt điểm tình trạng này.

 

Phan Hoài Hương

 Liên hệ - Góp ý  Quay lại!

Bình luận của bạn:

Ảnh CAPTCHA
Nhập mã bảo mật trên
Bình luận bạn đọc (0)

CÁC TIN KHÁC
Để không xảy ra sự việc đáng tiếc trong phối hợp cung cấp thông tin cho báo chí (25/6/2022)
Thay đổi thói quen để sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn, hiệu quả (24/6/2022)
Nâng cao bản lĩnh, nghiệp vụ, đạo đức của người làm báo (20/6/2022)
Đừng để mâu thuẫn nhỏ gây hậu quả lớn (18/6/2022)
Quyết tâm nâng cao các chỉ số hành chính và năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (17/6/2022)
Tăng cường công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn (13/6/2022)
Từ chuyện thu sai “địa chỉ” ở một phường (11/6/2022)
Nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục nghề nghiệp (10/6/2022)
Nói thêm về đường tránh phía Đông TP. Đông Hà (6/6/2022)
150513164
Copyright 2022 by BÁO QUẢNG TRỊ