Chấm dứt văn mẫu để khơi nguồn sáng tạo cho học sinh


Ngày cập nhật: 27/11/2021 05:12:11

(QTO) - Tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV diễn ra mới đây, nhiều đại biểu Quốc hội đã chất vấn Bộ trưởng Bộ Giáo dục - Đào tạo (GD-ĐT) Nguyễn Kim Sơn về việc cần chấm dứt dạy theo văn mẫu. Vấn đề này tuy trước đây đã được đề cập đến nhiều nhưng vẫn nhận được sự quan tâm của dư luận vì chạm đến trăn trở của rất nhiều người. Chính Bộ trưởng Bộ GD-ĐT cũng đã thừa nhận việc dạy và học theo văn mẫu ảnh hưởng đến tính chủ động, sáng tạo, tình cảm chân thành của học sinh và cần phải chấm dứt ngay.

 

Như đã nói ở trên, việc dạy và làm văn theo mẫu không phải đến bây giờ mới được đề cập đến nhưng điều mà dư luận quan tâm nhất chính là ngành GD-ĐT đưa ra những giải pháp gì để chấm dứt tình trạng này. Văn học được coi là thế giới tâm hồn của con người và được cảm nhận bằng chính góc nhìn của mỗi người. Mỗi khi trở thành khuôn mẫu thì việc cảm thụ văn học của ai cũng giống nhau, từ đó cho ra đời những bài văn khô khan, gượng gạo và không có chính kiến cá nhân.

 

Đáng buồn là văn mẫu được “đào tạo” cho học sinh ngay từ bậc tiểu học. Một phụ huynh chia sẻ câu chuyện về việc hướng dẫn con mình làm bài văn tả về biển Cửa Việt quê hương nhưng con chị không chịu mà đổi thành biển Phan Thiết vì “cô giáo bảo thế”. Cứ nghĩ ở cấp tiểu học, các em chưa thể hiện được chính kiến của mình nên sang bậc THCS, phụ huynh này luôn hướng con khi cảm nhận tác phẩm văn học hoặc làm một bài văn phải bằng chính từ cách nhìn, cách nghĩ của mình. Vậy nhưng một lần nữa chị lại thất bại khi ngay ở bài văn đầu tiên lúc con chị vào trung học cơ sở đã bị điểm thấp theo sự định hướng đó của mẹ nên về sau con chị nhất quyết làm theo đề cương ôn tập sẵn.

 

Như vậy, tư duy viết văn theo một khuôn mẫu định sẵn được hình thành từ nhỏ nên càng về sau, khi điểm số và thành tích học tập, thi cử càng áp lực thì điều đó sẽ trở thành một thói quen khó bỏ đối với học sinh. Điều đáng nói là nhiều bài văn mẫu tràn lan trên mạng xã hội, vì thế chỉ cần vài ba thao tác đơn giản, học sinh dễ dàng tải xuống để rồi sau đó đưa vào bài viết của mình.

 

Nhiều người cho rằng về quan điểm giáo dục, từ trước đến giờ không ai đưa ra quan điểm giáo dục để học sinh học theo văn mẫu. Tuy nhiên, thực tế giáo viên và học sinh vì mục đích khác nhau, thậm chí rất thực dụng là phục vụ cho điểm số, thi cử nên văn mẫu vẫn có đất sống. Vậy nhưng ngay từ tiểu học, khi áp lực thi cử đối với học sinh không cao thì tại sao giáo viên lại cứ dạy các em làm bài tập làm văn theo khuôn mẫu của mình đưa ra? Phải chăng là vì chính thành tích của giáo viên, nhà trường mới dẫn đến tình trạng này?

 

Trở lại bài văn tả về biển của em học sinh tiểu học trên, tại sao giáo viên không cho các em thả trí tưởng tượng của mình với biển xanh, cát trắng của quê hương; không để các em thích gì viết nấy vì dưới góc nhìn trẻ thơ, hình ảnh gì cũng trở nên đáng yêu…Lúc đó hẳn sẽ có nhiều bãi biển khác đi vào trang viết của các em, thế giới của các em cũng trở nên bao la, rộng mở hơn so với việc hơn 30 bài văn trong lớp đều tả về biển Phan Thiết-một bãi biển cách nơi các em sống hàng trăm ki lô mét và nhiều em chưa đặt chân đến bao giờ. Câu chuyện này khiến chúng ta liên tưởng đến câu chuyện của một phụ huynh người Mỹ đã kiện trường mầm non nơi con mình học về việc đã dạy chữ cho con bà quá sớm. Người mẹ này lập luận rằng, khi chưa biết chữ “o”, con gái bà có thể nói “o” là mặt trời, quả táo, quả trứng gà… Nhưng sau khi trường mẫu giáo dạy cô bé nhận biết đó là chữ “o” thì cô bé đã bị mất đi khả năng tưởng tượng này…

 

Nghe qua thì rất phi lý nhưng kết cục, người mẹ đó đã thắng kiện và tiểu bang nơi bà sống đã căn cứ vào toàn bộ đoạn biện hộ trước tòa của bà để sửa đổi “Luật Bảo hộ giáo dục cho công dân”, trong đó có quyền được chơi và quyền được hỏi tại sao, cũng chính là quyền được sử dụng trí tưởng tượng của trẻ nhỏ. Tuy hai câu chuyện trên có nội dung khác nhau nhưng chúng đều đi đến một kết quả giống nhau, đó là nên phát huy trí tưởng tượng và khả năng tư duy sáng tạo của học sinh ngay ở những cấp đầu đời.

 

Đối với môn Văn học, giáo viên có vai trò hết sức quan trọng trong việc bồi đắp tâm hồn học sinh qua từng bài giảng, từ đó mở ra trong các em một chân trời mơ ước, một tâm hồn bao dung, biết rung động trước cái đẹp, biết đấu tranh với cái ác trong cuộc sống. Để thoát khỏi bài văn mẫu, giáo viên phải là những người thực sự yêu nghề và tâm huyết. Nhưng chỉ điều đó thôi chưa đủ mà cần đến các giải pháp đổi mới đồng bộ, từ quan điểm dạy học, chương trình, giáo trình dạy môn Ngữ văn và cả vấn đề con người. Nếu như coi áp lực về điểm và thi cử là một trong những nguyên nhân dẫn đến việc dạy và làm theo văn mẫu thì nên chăng cần đổi mới về cách ra đề thi theo hướng mở.

 

Tuy nhiên, kể cả khi ra đề thi mở thì độ mở như thế nào và đáp án, cách chấm cũng phải có sự điều chỉnh phù hợp, tránh việc chuyển từ dạng văn mẫu này sang dạng văn mẫu khác. Muốn xóa văn mẫu thì cũng phải xóa cội nguồn sinh ra văn mẫu, mà đầu tiên là đổi mới chương trình sách giáo khoa và quá trình dạy học. Nhưng sâu xa nhất, giáo viên dạy môn học này vẫn là những người có vai trò và sự ảnh hưởng lớn nhất đối với học sinh. Giáo viên phải cung cấp cho học sinh những kỹ năng cần thiết để đọc hiểu và cảm thụ tác phẩm; chấp nhận cách hiểu, cách cảm nhận của các em, hướng cho học sinh đi đến thế giới tươi đẹp của văn chương để rồi từ đó, những giờ học văn sẽ là những giờ học đầy hứng thú…

 

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Kim Sơn đã khẳng định rằng, thời gian tới ngành giáo dục sẽ triển khai nhiều biện pháp để chấn chỉnh, ngăn chặn mang tính chuyên môn, đồng thời kiểm tra, đánh giá toàn diện để giải quyết vấn đề văn mẫu. Vẫn biết đây là việc làm khó, vì tâm lý thi giành điểm cao, thành tích của trường, của lớp đã ăn sâu trong suy nghĩ của nhiều giáo viên, phụ huynh và học sinh. Tuy nhiên, hy vọng rằng với sự nhìn nhận, đánh giá thực chất về quá trình dạy và học, trong đó có việc dạy và làm theo văn mẫu vốn tồn tại dai dẳng từ rất lâu, ngành GD-ĐT sẽ đưa ra được những giải pháp đồng bộ để giải quyết dứt điểm tình trạng này.

 

Lâm Thanh

 Liên hệ - Góp ý  Quay lại!

Bình luận của bạn:

Ảnh CAPTCHA
Nhập mã bảo mật trên
Bình luận bạn đọc (0)

CÁC TIN KHÁC
Doanh nghiệp chăm lo cho người lao động để khôi phục sản xuất (28/1/2022)
Đảm bảo ổn định tình hình an ninh chính trị, trật tự xã hội tết Nhâm Dần (24/1/2022)
Chính sách phải gắn liền với thực tiễn (22/1/2022)
Cần có cơ chế, chính sách đặc thù cho Khu kinh tế Đông Nam Quảng Trị (21/1/2022)
Tập trung thực hiện các cam kết để tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng (17/1/2022)
Ngăn chặn các biến thể của dịch bệnh và tiêu cực (15/1/2022)
Giải quyết khiếu nại, tố cáo là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên (14/1/2022)
Nỗ lực cao nhất cho công tác phòng, chống COVID-19 (10/1/2022)
Cần hướng tới đa dạng thị trường xuất khẩu (8/1/2022)


Trực tuyến





133755933
Copyright 2022 by BÁO QUẢNG TRỊ