Trả nợ “tàu 67”, những vấn đề đặt ra


Ngày cập nhật: 13/09/2019 06:17:44

(QT) - Thông tin một số ngư dân vay vốn đóng tàu đánh bắt xa bờ theo Nghị định 67 sẽ bị một ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh khởi kiện để xử lí nợ đang được dư luận đặc biệt quan tâm. Đây là giải pháp bất đắc dĩ bởi cả ngân hàng và ngư dân đều không muốn điều này xảy ra nhưng từ sự việc này cho thấy nhiều bất cập nảy sinh trong quản lí “tàu 67”.

 

Ra đời cách đây 5 năm, Nghị định 67/2014/NĐ-CP của Chính phủ về một số chính sách phát triển thủy sản, nay là Nghị định 17/2018/NĐ-CP, được đánh giá là hệ thống các chính sách đồng bộ, toàn diện nhất từ trước đến nay để hỗ trợ ngư dân đóng mới, nâng cấp tàu phục vụ khai thác biển, tạo cú hích đối với ngành thủy sản. Tại Quảng Trị, nguồn vốn từ Nghị định 67 đã giúp ngư dân đóng mới 25 tàu và nâng cấp 93 tàu cá khác với tổng số tiền đã giải ngân hơn 431 tỉ đồng. Tuy nhiên, đến nay có 10 chủ tàu đóng mới không trả nợ đúng theo kì hạn đã cam kết, phát sinh nợ xấu trên 143 tỉ đồng.

 

Nợ xấu từ tín dụng “tàu 67” có xu hướng ngày càng tăng nhanh xuất phát từ nhiều nguyên nhân cả chủ quan lẫn khách quan. Ngư dân giải thích chậm trả nợ ngân hàng vì lí do khách quan như thời tiết không thuận lợi, ngư trường đánh bắt không ổn định, sản lượng khai thác giảm, giá cả bấp bênh trong khi chi phí nhiên liệu, nhân công… tăng khiến thu không đủ bù chi nên không đủ tiền trả nợ cho ngân hàng. Một thực tế là dù sở hữu tàu vỏ thép công suất lớn nhưng đa phần ngư dân trong tỉnh vẫn quen với cách vận hành tàu vỏ gỗ truyền thống chỉ hoạt động đơn nghề, theo mùa vụ chứ chưa vận hành, quản lí hết công năng của một tàu cá hiện đại. Vì thế, ở Quảng Trị, mặc dù các tàu cá được đóng mới theo Nghị định 67 từ khi bàn giao đến nay đều hoạt động chứ không có chuyện nằm bờ như các địa phương khác nhưng hiệu quả kinh tế mang lại thấp, chưa đạt kết quả như mong muốn. Bên cạnh đó, một số ngư dân có biểu hiện thái độ chây ỳ, thiếu trách nhiệm trả nợ ngân hàng, cho rằng đây là vốn vay ưu đãi của Nhà nước hỗ trợ ngư dân vươn khơi bám biển để thực hiện chủ quyền về biển đảo nên cố tình không thực hiện theo đúng cam kết trong hợp đồng tín dụng với ngân hàng. Hiện tượng này bắt đầu trở thành “tâm lí lây lan”, tạo tiền lệ xấu cho các chủ tàu khác. Về phía ngân hàng hiện chưa có công cụ quản lí doanh thu khai thác của các chủ tàu. Thông thường tàu đánh bắt xa bờ đều có sổ nhật kí khai thác. Tuy nhiên, việc cập nhật thông tin vào sổ đều tùy thuộc vào ý chí chủ quan của chủ tàu mà không có một cơ quan nào có thể giám sát. Vì thế ngân hàng gặp khó khăn trong quản lí dòng tiền và thu hồi nợ vay.

 

Có thể thấy, khoản vay của ngư dân đóng tàu đánh bắt xa bờ theo Nghị định 67 rất lớn, trị giá mỗi con tàu đều vài tỉ đến hàng chục tỉ đồng nhưng đồng vốn này tiềm ẩn nhiều yếu tố rủi ro, bởi lĩnh vực này chịu tác động từ rất nhiều yếu tố khách quan và chủ quan. Tài sản con tàu mà ngư dân đang sử dụng chủ yếu là tiền vay của ngân hàng, trong khi số tiền của ngư dân đối ứng tương đối thấp. Đây là lỗ hổng của chính sách cho vay vốn khiến tâm lí chây ỳ không trả nợ ngày càng gia tăng. Ngân hàng chịu áp lực lớn để thu hồi nợ. Ở góc độ pháp lí, việc ngân hàng khởi kiện ngư dân không thực hiện đúng cam kết hợp đồng tín dụng là hoàn toàn đúng. Không ai muốn dồn ngư dân vào bước đường cùng là phải gán tàu trả nợ. Và trên thực tế cũng không có ngân hàng nào muốn khởi kiện vì theo kiện mất rất nhiều thời gian, lại tốn kém chi phí phát sinh. Vì thế việc các bên liên quan cần tìm tiếng nói chung để giải quyết vụ việc hợp tình, hợp lí là điều cần thiết trong lúc này.

 

Tháng 9/2018, UBND tỉnh Quảng Trị đã tổ chức đối thoại giữa lãnh đạo tỉnh, đại diện các sở, ngành và ngư dân để tháo gỡ khó khăn trong vay vốn đóng tàu theo Nghị định 67. Tuy nhiên, một năm trôi qua tình hình vẫn không được cải thiện, nợ xấu “tàu 67” vẫn có chiều hướng gia tăng phải chăng vì thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa ngân hàng, ngư dân cũng như các đơn vị, địa phương. Rõ ràng vẫn còn có những ngư dân chưa hiểu đúng quyền lợi và trách nhiệm khi vay vốn theo chương trình hỗ trợ phát triển thủy sản của Nghị định 67. Vì thế, bên cạnh việc tuyên truyền nâng cao nhận thức để ngư dân hiểu đúng quy định của pháp luật, cần rà soát để có lớp tập huấn nâng cao kĩ năng quản lí, vận hành tàu cá hiện đại cho ngư dân; hướng dẫn các chủ tàu có phương án hợp lí chuyển nghề, kiêm nghề trong việc đánh bắt nhằm nâng cao hiệu quả khai thác biển. Ban Chỉ đạo Nghị định 67 tỉnh cần phát huy tinh thần trách nhiệm, rà soát, kiểm tra để có giải pháp tháo gỡ khó khăn phát sinh trong quá trình cho vay theo Nghị định 67; chỉ đạo ngành, địa phương liên quan phối hợp cùng ngân hàng trong công tác quản lí nguồn thu, trả nợ của ngư dân thông qua việc chia sẻ thông tin với ngân hàng về hành trình của những con tàu khi xuất bến và cập bến… Ngành ngân hàng cũng nên tìm hiểu, có hướng dẫn cặn kẽ về các cơ chế hỗ trợ kinh phí, bảo hiểm, cơ cấu, hạch toán, phân loại nợ, trích lập dự phòng rủi ro, thời gian vay vốn được hỗ trợ lãi suất của chủ tàu… Bên cạnh đó, cần có những chế tài dành cho các tàu nhiều lần cố tình không về bến, giấu doanh thu. Đồng thời, cần xem xét phương án sửa đổi cơ chế chuyển đổi chủ tàu theo hướng cho phép chủ tàu mới được nhận bàn giao một phần khoản nợ vay từ chủ tàu cũ tương ứng với giá trị chuyển nhượng tàu và bổ sung quy định về cơ chế xử lí rủi ro đối với phần dư nợ còn lại của chủ tàu cũ.

 

Chính sách cho vay theo Nghị định 67 được xem là “phao cứu sinh” cho những ngư dân thật sự muốn vươn ra biển lớn nhưng hạn chế về nguồn lực. Tuy nhiên, nếu không kịp thời đánh giá và tháo gỡ những bất cập phát sinh trong quá trình thực hiện, hệ lụy nợ xấu không chỉ gây khó khăn cho ngành ngân hàng mà còn làm ảnh hưởng đến hiệu quả của một chính sách lớn, đúng đắn về chiến lược phát triển biển, đảo của Nhà nước.

 

Lâm Thanh

 Liên hệ - Góp ý  Quay lại!

Bình luận của bạn:

Bình luận bạn đọc (0)

CÁC TIN KHÁC



Lượt truy cập



Trực tuyến





Copyright 2019 by BÁO QUẢNG TRỊ