Dán tem truy xuất nguồn gốc lên sản phẩm, cần sự giám sát của cơ quan quản lí nhà nước


Ngày cập nhật: 23/08/2019 05:50:48

(QT) - Những năm gần đây, việc gắn tem truy xuất nguồn gốc sản phẩm ngày càng được nhiều người sản xuất, doanh nghiệp quan tâm thực hiện nhằm góp phần bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng cũng như uy tín của nhà sản xuất. Tuy nhiên, việc quản lí tem truy xuất nguồn gốc vẫn còn nhiều bất cập.

 

Thị trường trái cây năm nay có sự khác biệt lớn về hình thức so với những năm trước. Đó là có rất nhiều sản phẩm được dán các loại tem truy xuất nguồn gốc, tem thương hiệu... Chưa rõ thực hư thế nào nhưng tâm lí chung mua một sản phẩm có dán tem mác hẳn hoi khiến nhiều người tiêu dùng cảm thấy yên tâm hơn, vì thế người bán không ngần ngại quảng bá về sản phẩm sạch do mình cung cấp và giá cũng đắt hơn hẳn trái cây cùng chủng loại nhưng không có tem, mác. Tuy nhiên, một lần tình cờ tới cửa hàng trái cây mua cam, tôi tận mắt thấy chị bán hàng đang ngồi cạnh thùng cam vừa mở, tay lấy khăn lau bụi bám ở mặt quả cam, đồng thời gỡ tem truy xuất nguồn gốc nằm ở trong thùng cam dán lên sản phẩm. Trả lời câu hỏi “Tem này phải là người sản xuất gắn chứ sao lại là chị?”, người bán hàng bình thản nói: “Thì tem này là của người sản xuất nhưng mỗi lần xuất hàng nhiều quá, họ dán không xuể nên đóng sẵn tem vào thùng cam thế này về người bán tự dán lên”! Đem câu chuyện này kèm những thắc mắc về tem truy xuất nguồn gốc hỏi một cán bộ làm trong lĩnh vực quản lí khoa học công nghệ, tôi cũng được anh chia sẻ thêm một mẩu chuyện về tem truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Đó là một lần anh đến cửa hàng trưng bày, giới thiệu các sản phẩm tinh dầu ở hội chợ mua hàng. Thấy sản phẩm đã được dán tem truy xuất nguồn gốc, liền lấy điện thoại lên quét mã QR code, tuy nhiên anh không thấy bất kì thông tin nào hiển thị về sản phẩm mà mình đang quét. Hỏi ra, anh được chủ cửa hàng giải thích: “Do những ngày qua lượng sản phẩm của quầy bán ra nhiều quá, hàng liên tục được nhập về nên có thể con tem dán trên chai tinh dầu này chưa được đơn vị cung cấp kích hoạt kịp?!”

 

Thực tế, sản phẩm nếu được gắn tem truy xuất sẽ minh bạch hóa “lí lịch” bằng mã QR code (tem điện tử). Đây được xem là một trong những xu thế tiêu dùng hiện nay, bởi chỉ cần một thiết bị điện tử thông minh, người tiêu dùng có thể quét mã nhận diện toàn bộ thông tin của một sản phẩm từ trại giống, quy trình nuôi/trồng, thu hoạch, đến đại lí phân phối. Trên thực tế, để có thể ghi nhận được tất cả các thông tin vào một con tem như thế cần một hệ thống truy xuất nguồn gốc giúp người sản xuất, phân phối có thể nhập liệu về quá trình hình thành sản phẩm một cách đầy đủ nhất theo thời gian thực. Lúc này, tem QR code được hệ thống sinh ra và dán lên sản phẩm mới mang đúng ý nghĩa của nó là truy xuất nguồn gốc.

 

Theo Điều 3, Thông tư 01/VBHN-BNNPTNT năm 2018 của Bộ Nông nghiệp và PTNT quy định về truy xuất nguồn gốc, thu hồi và xử lí thực phẩm nông lâm sản không bảo đảm an toàn quy định thì “Truy xuất nguồn gốc thực phẩm là khả năng theo dõi, nhận diện được một đơn vị sản phẩm qua từng công đoạn của quá trình sản xuất kinh doanh”. Tuy nhiên, thay vì nhận được thông tin đầy đủ về sản phẩm qua từng công đoạn của quá trình sản xuất theo đúng quy định của thông tư, hiện nay người tiêu dùng khi quét mã QR code ở nhiều sản phẩm được bày bán trên thị trường thì chỉ mới nhận được những thông tin chung chung, hoặc quét mã trên hàng chục sản phẩm cũng chỉ nhận được thông tin na ná giống nhau, thậm chí một số mã sản phẩm không hiển thị bất cứ nội dung thông tin gì.

 

Ở tỉnh Quảng Trị hiện nay mới có một doanh nghiệp đóng trên địa bàn cung cấp dịch vụ tem QR code nhưng trước sự bùng nổ của thời đại công nghiệp 4.0, chỉ cần một vài thao tác trên máy tính, điện thoại thông minh người cần tem truy xuất có thể dễ dàng tự khai báo thông tin trên các trang web của nhà cung cấp dịch vụ tạo code, sau đó tự in tem rồi dán lên sản phẩm. Minh chứng cho điều này là khi kiểm tra cụm từ “tự tạo QR code” trên trang tìm kiếm Google, chỉ trong vòng 0,49 giây, người dùng có thể nhận được trên 8 triệu kết quả giới thiệu về các dịch vụ cung ứng tem truy xuất nguồn gốc. Rõ ràng việc phổ biến và dễ dàng trong việc cung ứng cũng như sử dụng tem truy xuất nguồn gốc cho thấy những lổ hổng trong quản lí dịch vụ này.

 

Trên địa bàn tỉnh có rất nhiều sản phẩm bày bán được dán tem truy xuất nguồn gốc. Đúng là quét mã QR code qua điện thoại thì có thể hiện được một số thông tin cơ bản từ doanh nghiệp sản xuất, tên sản phẩm, ngày, tháng đóng gói, hạn sử dụng... Tuy nhiên, tất cả những thông tin này đều là một chiều do người dân và doanh nghiệp cung ứng tem thực hiện mà không thấy thể hiện bất cứ cơ quan hay đơn vị giám sát tính chính xác của thông tin. Câu hỏi đặt ra là liệu có khi nào sản phẩm bị “áp” thông tin theo chủ quan của người sản xuất chứ không phải có truy xuất theo thiết lập hệ thống có quản lí. Vấn đề bất cập khi dán tem truy xuất nguồn gốc lên sản phẩm mà không có bên thứ ba “làm chứng” cho chất lượng của sản phẩm khiến người tiêu dùng băn khoăn liệu con tem, vốn được coi là “chứng minh thư” của sản phẩm có đáng tin cậy? Ngoài bất cập trong công tác quản lí thương hiệu, chất lượng hàng hóa còn ảnh hưởng đến công tác quản lí thị trường. Bởi nông sản được dán tem truy xuất nguồn gốc, giá bán sẽ tăng lên, lợi nhuận đem lại cho người sản xuất cao nên việc đánh tráo, trộn lẫn sản phẩm trôi nổi ngoài thị trường là điều hoàn toàn có thể xảy ra.

 

Lâm Thanh

 Liên hệ - Góp ý  Quay lại!

Bình luận của bạn:

Bình luận bạn đọc (0)

CÁC TIN KHÁC



Lượt truy cập



Trực tuyến





Copyright 2019 by BÁO QUẢNG TRỊ