Vấn nạn tin giả, nỗi lo trong kỉ nguyên 4.0


Ngày cập nhật: 29/07/2019 06:06:32

(QT) - Trong khuôn khổ hội thảo báo chí quốc tế về chủ đề “Báo chí Việt - Lào trong kỉ nguyên truyền thông số” với sự tham gia của các đại biểu đến từ Hội Nhà báo Việt Nam và Hội Nhà báo Lào vừa diễn ra ở Nghệ An, nhiều vấn đề đặt ra về những cơ hội, thách thức của báo chí truyền thống trong kỉ nguyên 4.0. Trong những vấn đề được bàn thảo, vấn đề tin giả được nhiều đại biểu quan tâm, nó được ví như một “dịch bệnh” với tốc độ lan truyền chóng mặt, lôi kéo rất nhiều người tham gia, chia sẻ thông tin, làm ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của xã hội.

 

Hiện nay, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra đưa nhân loại đến những bước tiến lớn chưa từng có trong lịch sử, mang lại sự thay đổi nhiều lĩnh vực trong đời sống xã hội, trong đó có loại hình báo chí truyền thông mới đã và đang phát triển mạnh mẽ. Có thể nói truyền thông số đã và đang tác động trực tiếp đến các phương tiện báo chí truyền thông truyền thống. Bởi vậy việc nhận diện những cơ hội cũng như thách thức của sự phát triển truyền thông số là hết sức cần thiết để tận dụng những cơ hội mới cũng như đề ra các giải pháp để đối phó với những thách thức mà nó mang lại.

 

Cùng với sự phát triển như vũ bão của công nghệ truyền thông, internet đã và đang tác động sâu sắc, đa dạng, phong phú, trở thành nhu cầu tinh thần hằng ngày, hằng giờ của công chúng báo chí truyền thông hiện đại. Đặc biệt với sự ra đời của điện thoại thông minh, cư dân mạng trên thế giới có thể “sản xuất” và đăng tải hàng triệu, hàng tỉ thông tin trên mạng xã hội trong vài giây, phút. Dù muốn hay không thì thực tế cũng đã diễn ra cuộc va chạm giữa báo chí truyền thống và truyền thông xã hội, trước hết là làm phân tầng công chúng báo chí truyền thống và công chúng truyền thông xã hội.

 

Truyền thông xã hội bên cạnh mặt tích cực là chia sẻ thông tin nhanh, không bị giới hạn bởi không gian, thời gian mà ai cũng có thể thực hiện được thì một vấn nạn đặt ra đang làm điên đảo thế giới hiện nay đó là nạn tin giả tràn lan trên mạng xã hội, gây tác động xấu đến đời sống xã hội. Ở một số nơi trên thế giới, tin giả còn gây nên những biến động xã hội, thậm chí gây kích động bạo loạn, kêu gọi người dân lật đổ các chính thể hợp pháp, đương quyền. Tin giả cũng đã làm cho không ít cá nhân điêu đứng bởi sự hiểu nhầm của dư luận xã hội do những người có ý đồ xấu nhào nặn thông tin thất thiệt rồi tung lên mạng xã hội. Tin giả vẫn nằm ở đó năm này qua năm khác mà không ai có thể làm gì được, vì rất nhiều trường hợp máy chủ Website nằm ở nước ngoài.

 

Như đã đề cập, bên cạnh những cơ hội do sự phát triển của truyền thông số mang lại, báo chí Việt Nam cũng như các nền báo chí khác trên thế giới đều gặp phải nhiều thách thức. Sự xuất hiện của truyền thông xã hội đã thu hút được một số lượng công chúng đông đảo; bên cạnh mặt tích cực đã bộc lộ nhiều hạn chế. Có thể thấy chỉ trong một khoảng thời gian ngắn có thể tính bằng giây, bằng phút, một sự kiện nóng bỏng ở một địa điểm có thể cùng lúc lan truyền tràn ngập trên không gian mạng mà ở đâu trên thế giới này người đọc cũng nắm bắt được. Tuy nhiên vấn đề đặt ra là tính chuẩn xác của thông tin thì khó có thể kiểm chứng được. Do đó vấn nạn tin giả, tin đồn đã làm cho công chúng luôn ở trạng thái thực -hư.

 

Ngày nay việc sản xuất thông tin không còn là công việc riêng của các nhà báo và các cơ quan báo chí truyền thống nữa mà xuất hiện một lực lượng “sản xuất” thông tin mới mà các nhà nghiên cứu gọi là “tin tức xã hội”. Đây là lượng thông tin khổng lồ và nó có tác động rất lớn đến công chúng hiện đại. Hằng ngày, hằng giờ trên mạng xã hội người đọc có thể bắt gặp vô số thông tin, trong đó có không ít thông tin “phi tin tức”. Vì những ý đồ khác nhau của người thực hiện, nhiều tin tức giả đã hoành hành khắp mọi nơi, tác động đến tâm lí chung của công chúng. Điều đó khiến cho các cơ quan chức năng, kể cả cơ quan báo chí gặp nhiều khó khăn trong xử lí thông tin.

 

Vấn nạn tin giả hiện nay được ví như là một loại dịch bệnh, nó có thể chỉ là một dòng trạng thái bàn về một chuyện vu vơ hay sự gán ghép chuyện không hay cho nhân vật này, nhân vật kia; đó là sự cắt ghép thông tin, hình ảnh, tạo dựng clip để công kích, phê phán đối tượng mà người sản xuất tin giả nhắm tới trong khi công chúng tiếp cận khó có thể phân biệt đâu là thật, đâu là giả, bởi nghệ thuật đưa tin của người tạo dựng tin giả là rất tinh vi.

 

Gần đây còn có hiện tượng có những “bàn tay vô hình” nào đó đã tạo dựng Website giả mạo các cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân để tung tin sai sự thật, gây khó khăn cho hoạt động của các cơ quan, tổ chức, cá nhân người bị mạo danh. Tin giả hằng ngày, hằng giờ vẫn tồn tại trên không gian mạng, gieo rắc, tán phát trong cộng đồng những thông tin sai sự thật, xuyên tạc, bóp méo, thổi phồng sự việc… của thế lực xấu nhằm gieo rắc sự hoài nghi, hoang mang trong dư luận xã hội. Đó chính là nỗi lo có thật và không của riêng ai trong kỉ nguyên 4.0 này.

 

Dưới sự tác động của môi trường truyền thông số trong những năm gần đây với sự ra đời của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đã làm thay đổi cơ bản của nền báo chí, truyền thông thế giới nói chung và nền báo chí truyền thông Việt Nam nói riêng. Dưới tác động của công nghệ mới, cuộc cách mạng này vừa mang lại nhiều cơ hội nhưng cũng tiềm ẩn nhiều thách thức, trong đó có báo chí Việt Nam. Trong kỉ nguyên 4.0 này, cuộc chiến chống tin giả sẽ còn vô cùng khó khăn, khốc liệt. Bởi vậy, hơn ai hết, các cơ quan báo chí chính thống bên cạnh đưa thông tin chuẩn xác, có kiểm chứng, cần chủ động đấu tranh vạch rõ những thông tin xấu, độc để mọi người đề cao cảnh giác, góp phần xây đắp, tạo dựng niềm tin cho nhân dân vào những điều tốt đẹp trong xã hội.

 

Về tổng thể, yêu cầu đặt ra là phải xây dựng khung pháp lí phù hợp, đầu tư cơ sở hạ tầng, các trang thiết bị hiện đại, từ đó nghiên cứu, thay đổi quy trình sản xuất các sản phẩm báo chí. Trên hết, vấn đề đào tạo, nâng cao chất lượng, kĩ năng cho đội ngũ người làm báo luôn là khâu quan trọng mà bất cứ cơ quan báo chí nào cũng phải chú trọng.

 

Phương Minh

 Liên hệ - Góp ý  Quay lại!

Bình luận của bạn:

Bình luận bạn đọc (0)

CÁC TIN KHÁC



Lượt truy cập



Trực tuyến





Copyright 2019 by BÁO QUẢNG TRỊ