Cần tiếp tục quan tâm phát triển các mô hình chuyển đổi sinh kế ở vùng biển


Ngày cập nhật: 21/10/2019 06:21:43

(QT) - Sự cố ô nhiễm môi trường biển (năm 2016) do Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa (Hà Tĩnh) gây ra đã làm thiệt hại nghiêm trọng đến sản xuất, kinh doanh và đời sống của người dân 4 tỉnh miền Trung. Tại Quảng Trị, sự cố này gây ảnh hưởng lớn đến các hoạt động khai thác, nuôi trồng thủy sản, dịch vụ hậu cần nghề cá, du lịch ven biển... với tổng giá trị thiệt hại hàng nghìn tỉ đồng. Trước tình hình trên, tỉnh Quảng Trị đã quyết liệt thực hiện các biện pháp hỗ trợ người dân ven biển chuyển đổi sinh kế, ổn định đời sống…

 

Mô hình làm nước mắm nhiều đạm tại xã Vĩnh Thái, Vĩnh Linh​

 

Theo thống kê từ Sở Nông nghiệp và PTNT, toàn tỉnh có trên 8.000 hộ với gần 16.000 người dân sinh sống tại 16 xã, thị trấn ven biển bị ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp; tổng số lao động bị ảnh hưởng từ sự cố sự cố môi trường biển là 15.689 người; tổng số tàu thuyền bị ảnh hưởng trên 3.000 chiếc. Đặc biệt, theo đánh giá đây là sự cố môi trường ảnh hưởng rất lớn đến hệ sinh thái ven biển, nhất là các rạn san hô, thảm cỏ biển, các loại nguồn lợi thủy hải sản bị thiệt hại và suy giảm quá mức, gây ra tâm lí hoang mang và ảnh hưởng hết sức nghiêm trọng đến đời sống sinh hoạt cũng như sản xuất của ngư dân và người tiêu dùng. Sau sự cố môi trường biển, hoạt động du lịch tại các bãi biển hầu như bị ngưng trệ, tổng lượng khách đến Quảng Trị giảm đáng kể…

 

Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT Hồ Xuân Hòe cho biết, trước tình hình đó, thực hiện Quyết định 12/QĐ-TTg ngày 6/1/2017 của Thủ tướng Chính phủ và chỉ đạo của UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và PTNT đã tham mưu UBND tỉnh phê duyệt đề án “Chuyển đổi sinh kế, tạo công ăn việc làm, ổn định đời sống và phát triển sản xuất cho ngư dân vùng biển tỉnh Quảng Trị”; tổ chức hội thảo lấy ý kiến phục vụ thiết kế mẫu tàu vỏ composite nghề lưới rê và các công việc liên quan khác để tham mưu thực hiện chính sách hỗ trợ đóng mới tàu cá cho ngư dân bị ảnh hưởng do sự cố môi trường biển theo Quyết định số 2259 của Bộ Nông nghiệp và PTNT.

 

Qua triển khai thực hiện, UBND tỉnh đã tổ chức hội nghị bàn giải pháp chuyển đổi sinh kế cho người dân 16 xã, thị trấn vùng biển và phân bổ 3,2 tỉ đồng cho 16 xã, thị trấn (mỗi xã 200 triệu đồng) xây dựng các mô hình sản xuất nông nghiệp trên cát và 3,7 tỉ đồng giao cho Ngân hàng Chính sách xã hội để người dân vùng biển vay vốn phát triển sản xuất. Sở Nông nghiệp và PTNT hỗ trợ các địa phương xây dựng và nhân rộng được 77 mô hình trồng trọt, chăn nuôi, nâng cao năng lực đánh bắt, chế biến thủy hải sản, khôi phục ngành nghề truyền thống ở các huyện Vĩnh Linh, Gio Linh, Triệu Phong và Hải Lăng, góp phần chuyển đổi sinh kế, giải quyết việc làm và nâng cao thu nhập cho người lao động ở các địa phương. Đến nay, hoạt động khai thác, chế biến, kinh doanh thủy, hải sản, hoạt động dịch vụ, du lịch biển trên địa bàn tỉnh đã phục hồi. Hầu hết người dân các địa phương bị ảnh hưởng bởi sự cố ô nhiễm môi trường biển đã ổn định sản xuất, sinh hoạt.

 

Chủ tịch UBND huyện Gio Linh Trần Văn Quảng cho biết, sau sự cố ô nhiễm môi trường biển, được sự hỗ trợ từ tỉnh và các sở, ban, ngành, huyện triển khai 27 mô hình chuyển đổi sinh kế như trồng lạc cải tiến L14, trồng ném, trồng cỏ nuôi bò, làm nước mắm ở xã Gio Hải; chăn nuôi lợn nái, lợn thịt, trồng nấm, nuôi chim yến, nuôi cá lồng ở xã Gio Việt; trồng sả trên cát, nuôi cua, lợn bản, bò nhốt, chim cút, trồng khoai lang tím, trồng dứa trên cát ở xã Trung Giang; nuôi cá lồng trên sông, nuôi chim yến, nuôi lợn nái, lợn thịt ở thị trấn Cửa Việt…

 

Theo ông Quảng, đến thời điểm hiện tại, các mô hình chăn nuôi bò, nuôi chim yến, lợn bản, chim cút và trồng nấm đang hoạt động ổn định, mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân. Tuy nhiên, các mô hình như chăn nuôi lợn nái, lợn thịt, cá lồng, trồng sả, trồng dứa trên cát… thì vì nhiều lí do chủ quan và khách quan nên không còn hoạt động hoặc hoạt động thiếu hiệu quả. Do đó, những mô hình này được người dân chuyển đổi sang hình thức sản xuất khác.

 

Ở huyện Vĩnh Linh, Phó Trưởng Phòng Nông nghiệp và PTNT Diệp Hồng Cương cho hay, vùng bị thiệt hại chủ yếu là vùng bãi ngang, ngư dân sống bằng nghề khai thác thủy hải sản, bám sông, bám biển để mưu sinh. Do vậy, khi chuyển đổi ngành nghề sang chăn nuôi, trồng trọt, chế biến, dịch vụ... thì gặp khá nhiều khó khăn. Đơn cử như ở một số thôn, nhà ở san sát nhau nên không có đất sản xuất để phát triển các mô hình sinh kế về trồng trọt và hạn chế về mô hình chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản. Mặt khác, người dân vùng biển thiếu kiến thức về sản xuất nông nghiệp do quen với nghề đánh bắt thủy sản, kinh doanh dịch vụ nghề cá; đất đai bỏ hoang lâu năm không sản xuất nên bị thoái hóa, khô hạn, chưa có hệ thống tưới tiêu nên rất khó trong việc triển khai các mô hình trồng trọt trên diện rộng. Ngoài ra việc lựa chọn, cân nhắc các mô hình phù hợp, mang lại hiệu quả tức thì để giúp người dân có thu nhập, trang trải cuộc sống khó khăn trước mắt cũng là một thách thức lớn.

 

Để khắc phục những trở lực này, ngay sau khi sự cố ô nhiễm môi trường biển xảy ra, Sở Nông nghiệp và PTNT đã ban hành Quyết định số 392 cử 32 cán bộ, kĩ sư nông nghiệp tăng cường về giúp chính quyền và nhân dân 16 xã, thị trấn vùng biển chuyển đổi sản xuất, ổn định sinh kế. Mỗi xã sẽ được 2 cán bộ, kĩ sư nông nghiệp phụ trách. Đây là những cán bộ, kĩ sư trực thuộc Sở Nông nghiệp và PTNT, có trình độ, chuyên môn, kinh nghiệm. “Từ đó, huyện Vĩnh Linh đã xây dựng được 9 mô hình trồng trọt, chăn nuôi chuyển đổi sinh kế sau sự cố. Đến nay, sau khoảng 3 năm triển khai, các mô hình nuôi lợn thịt, lợn nái ở xã Vĩnh Thái; nuôi cá nước lợ ở Vĩnh Giang; nuôi lợn nái, bò sinh sản ở xã Vĩnh Thạch đều phát triển tốt, mang lại hiệu quả kinh tế khá. Tuy nhiên, các mô hình trồng trọt như trồng ném, trồng dứa trên cát ở xã Vĩnh Thái; trồng rau, củ, quả sạch ở xã Vĩnh Giang; trồng nghệ ở thị trấn Cửa Tùng thì đã ngừng hoạt động vì những khó khăn gặp phải” anh Cương cho hay.

 

Có thể thấy, nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp một cách quyết liệt và kịp thời của chính quyền và ban, ngành các cấp nên đến nay người dân 16 xã, thị trấn vùng biển không chỉ vượt qua khó khăn trước mắt mà đã chủ động xây dựng thêm nhiều mô hình mang lại hiệu quả bước đầu như nuôi gà gia công ở xã Trung Giang, nuôi chim yến ở xã Gio Việt (huyện Gio Linh), làm nước mắm nhiều đạm, trồng dừa xiêm lùn ở xã Vĩnh Thái, trồng đậu xanh ở xã Vĩnh Giang (huyện Vĩnh Linh)… Tuy nhiên, các địa phương và người dân vẫn còn lúng túng trong quá trình chuyển đổi mô hình, tạo sinh kế bền vững phù hợp trên vùng đất cát vì còn yếu về kĩ thuật, thiếu nguồn vốn và khó khăn về khâu tiêu thụ sản phẩm.

 

Vì vậy, để người dân vùng biển có sinh kế bền vững, bên cạnh công tác hỗ trợ người dân quay trở lại vươn khơi, bám biển, đẩy mạnh phát triển sản xuất nông nghiệp, chính quyền và ban, ngành các cấp cần có sự quan tâm, hỗ trợ hơn nữa trong chính sách về tín dụng ưu đãi hỗ trợ người dân có nguồn lực để đầu tư sản xuất; đẩy mạnh công tác đào tạo nghề nông nghiệp, chuyển giao các tiến bộ KH-KT mới cho người dân; tìm hiểu, thử nghiệm các mô hình sản xuất mới phù hợp trên vùng cát, mang lại hiệu quả kinh tế cao để triển khai thực hiện và nhân rộng trên địa bàn; ưu tiên đầu tư cơ sở hạ tầng, nhất là các công trình điện, giao thông, thuỷ lợi…để ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất; đẩy mạnh công tác quảng bá du lịch biển, thu hút du khách, tạo việc làm cho lao động hậu cần nghề cá và dịch vụ kinh doanh du lịch…

 

Trần Tuyền

 Liên hệ - Góp ý  Quay lại!

Bình luận của bạn:

Bình luận bạn đọc (0)

CÁC TIN KHÁC



Lượt truy cập



Trực tuyến





Copyright 2019 by BÁO QUẢNG TRỊ